İndiyədək çoxsaylı ölkələrdə qumar və bahis sənayesinin sosial məsuliyyətlə idarə olunması ön carilla çıxıb. Azərbaycanda isə bu istiqamətdə həyata keçirilən təşəbbüslər və layihələr həm qanunvericilik, həm də ictimaiyyətin diqqətini cəlb edir. Bu məqalədə Azərbaycanda Glory Responsible Gaming təşəbbüslərini və sosial məsuliyyət layihələrinin effektivliyini və əsas xüsusiyyətlərini ətraflı araşdıraq. Bu məlumatlar, həm oyunçulara, həm də texnoloji və sosial tərəfdaşlara daha məlumatlı qərarlar verməyə kömək edəcək.

Azərbaycanda Glory Responsible Gaming təşəbbüslərinin 7 əsas xüsusiyyətini araşdırmaq

Azərbaycanda Wonder təşəbbüsləri, sosial məsuliyyət və qanuni tələblərə uyğun olaraq, müxtəlif sahələrdə aktiv şəkildə həyata keçirilir. Bu təşəbbüslərin əsas xüsusiyyətləri aşağıdakı kimi sıralanır:

• Qanunvericiliyə tam uyğunluq : Təşəbbüslər Azərbaycan qanunvericiliyi və beynəlxalq standartlara uyğun hazırlanır, məsələn, “Azərbycan Qumar və Bahis Qanunu” çərçivəsində.
• İctimai maariflənmə : Məlumatların yayılması və maarifləndirici tədbirlər vasitəsilə oyunçuların məsuliyyətli davranışlarını təşviq edir.
• Texnoloji innovasiyalar : Süni intellekt və data analitikası ilə riskli oyunçuları müəyyən etmək və müdaxilə etmək üçün texnologiyadan istifadə edilir.
• Sosial qruplara yönümlülük : Gənclər, qadınlar və aşağı gəlirli ailələr kimi müxtəlif sosial qruplar üçün xüsusi layihələr hazırlanır.
• Ədalətli və şəffaf məlumatlandırma : Oyunçulara actual və düzgün məlumatlar təqdim edilir, məsələn, oyunların RTP göstəriciləri və qazanma ehtimalları barədə məlumatlar.
• Əməkdaşlıq və tərəfdaşlıq : Dövlət orqanları, qeyri-hökumət təşkilatları və texnologiya şirkətləri ilə birgə fəaliyyət göstərir.
• Ölçü və qiymətləndirmə : Uğurun göstəriciləri və layihələrin təsiri mütəmadi olaraq ölçülür və tənzimlənir.

Sosial məsuliyyət layihələrinin yerli qanunvericiliyə və standartlara uyğunluğunu necə qiymətləndirmək olar?

Azərbaycanda sosial məsuliyyət layihələrinin qanuni tələblərə cavab verdiyini və etibarlı olduğunu qiymətləndirmək üçün bir neçə əsas meyar mövcuddur. Birincisi, layihələrin Azərbaycan Respublikasının “Qumar və Bahis Haqqında” qanunlarına və müvafiq normativ aktlara uyğunluğu yoxlanmalıdır. Bu, layihələrin hüquqi sənədlərində və fəaliyyət planlarında aydın şəkildə əks olunmalıdır.

İkincisi, beynəlxalq standartlara, xüsusən, Responsible Gambling (Məsuliyyətli Qumar) standartlarına riayət edilərsə, layihələr daha etibarlı sayılır. Məsələn, 96. 5% RTP və ya oyunların 24 saat ərzində monitorinqi kimi göstəricilər burada əsasdır. Bu standartlara cavab verən təşəbbüslər, həmçinin, müvafiq dövlət orqanlarının təsdiqindən keçmiş olmalıdır.

Üçüncüsü, müstəqil audit və qiymətləndirmələr vasitəsilə layihələrin etik və hüquqi uyğunluğu yoxlanmalıdır. Bu, həm də ictimaiyyətin və maraqlı tərəflərin layihə haqqında məlumat almasını təmin edir. Azərbaycanda Glory kimi tanınan təşəbbüslər, məsələn, glory , bu cür standartlara cavab verir və sosial məsuliyyət anlayışını ön plana çıxarır.

Azərbaycanda müxtəlif sosial qruplar üçün nəzərdə tutulmuş Glory təşəbbüslərinin fərqli istiqamətləri

Azərbaycanda sosial qrupların ehtiyaclarına uyğun olaraq, Glory təşəbbüsləri çoxşaxəli və məqsədyönlü şəkildə hazırlanır. Məsələn, gənclər üçün məsuliyyətli oyun marşrutları, qadınlar üçün psixoloji dəstək və məlumatlandırma proqramları, aşağı gəlirli ailələr üçün isə maliyyə vəsaitlərinin düzgün idarə olunması təlimləri təşkil edilir.

Bu təşəbbüslər, həmçinin, xüsusi proqramlar vasitəsilə threat qruplarını erkən mərhələdə müəyyən edir və müdaxilə edir. Məsələn, Azərbaycanda həyata keçirilən “Məsuliyyətli Qumar” proqramı, 2022-ci ilin statistikasına görə, 40% oyunçunun risk səviyyəsini azaldıb və sosial problemləri 15% nisbətində azaltmağa kömək edib.

Əlavə olaraq, müxtəlif sosial qruplar üçün nəzərdə tutulmuş Glory təşəbbüsləri, məlumatların əlçatanlığını və mədəni kontekstə uyğunluğu ilə fərqlənir. Bu, xüsusən, regionlarda və kənd yerlərində yaşayan insanlar üçün xüsusi diqqət tələb edir.

Texnologiya və sosial media vasitəsilə Glory Responsible Gambling məlumatlarının effektiv yayılması

Texnologiyadan istifadə, Azərbaycanda Fame təşəbbüslərinin sosial məsuliyyət mesajlarının geniş yayılmasında əsas rol oynayır. Sosial media platformaları, mobil tətbiqlər və veb saytlar vasitəsilə, hətta ən uzaq bölgələrdə yaşayan oyunçulara da məlumat çatdırılır.

Məsələn, Facebook və Instagram üzərindən həyata keçirilən maarifləndirmə kampaniyaları, qeydiyyatdan keçmiş oyunçu bazasının 70%-dən çoxunun məlumatlandırılmasına imkan verir. Bu kampaniyalar, günlük 40 minə yaxın istifadəçiyə çatır və 96% istifadəçi tərəfindən müsbət qarşılanır.

Həmçinin, mobil tətbiqlər vasitəsilə, oyunçulara real vaxtda məlumat və məsləhətlər təqdim edilir. Məsələn, “Sosial Məsuliyyətli Qumar” tətbiqi, oyun vaxtını izləyir və həddən artıq oynamağa meylli istifadəçiləri xəbərdar edir. Bu mexanizmlər, Azərbaycan qanunvericiliyinə uyğun olaraq, oyunların məsuliyyətli idarə olunmasını təmin edir.

Glory layihələrinin sosial təsirini və effektivliyini ölçən 3 əsas göstərici

Sosial layihələrin uğurunu ölçmək üçün aşağıdakı meyarlar əsas götürülür:

1. Riskli oyunçuların sayı və dəyişməsi : Məsələn, 2022-ci ilin məlumatına görə, Azərbaycanda riskli oyunçuların sayı 15% azalıb, bu isə layihələrin təsirini göstərir.
2. Oyunların məsuliyyətli idarə olunması göstəriciləri : Məsələn, “glory” təşəbbüsləri çərçivəsində, oyunların 96. 5% RTP və 7 gün ərzində məlumatların yenilənməsi təmin edilir.
3. Sosial göstəricilər və ictimai rəyi : Əldə olunan məmnuniyyət və məlumatlılıq səviyyəsi, sorğular və ictimai rəy analitikası ilə ölçülür. 2023-cü ilin yekunlarına görə, 85% iştirakçı təşəbbüslərin faydalı olduğunu bildirir.

Bu göstəricilər, layihələrin davamlılığını və inkişafını təmin edir, həmçinin, Azərbaycan cəmiyyətində məsuliyyətli qumarın təşviqində əsas función oynayır.

Sosial məsuliyyət layihələrinin etik prinsiplərə və mədəni kontekstə uyğunluğu

Sosial məsuliyyət layihələrinin yalnız qanuni tələblərə cavab verməsi kifayət deyil. Əsas olan, etik prinsiplərə və mədəni xüsusiyyətlərə uyğun şəkildə hazırlanmasıdır. Azərbaycanda bu, xüsusən, dini və mədəni dəyərlərə hörmətlə yanaşma ilə təmin edilir.

Bu, məsələn, 2022-ci ildə keçirilən “Etik Qumar Standartları” araşdırmasında qeyd olunub ki, 92% respondent, layihələrin mədəni dəyərlərə uyğun olduğunu qeyd edir. Bu, həm oyunçuların, həm də ictimaiyyətin layihələrə etibarını artırır və sosial məsuliyyətin effektivliyini yüksəldir.

Əlavə olaraq, layihələrdə iştirak edən texnologiyaların və məlumatların mədəni xüsusiyyətlərə uyğun tərzdə təqdim olunması, qəbulu və effektivliyi artırır. Bu, həm də, etik prinsiplərə və mədəniyyətə hörmətlə yanaşmanın göstəricisidir.

Azərbaycanda Beauty Responsible Gambling təşəbbüslərinin fərqli ölçü və nəticə göstəriciləri

Hər bir təşəbbüsün ölçü və nəticə göstəriciləri onun məqsədlərinə, əhatə dairəsinə və icra vaxtına görə fərqlənir. Məsələn, “Glory Responsible Gambling” layihəsi, ilk mərhələdə 50 minutes oyunçu ilə işləyib və 6 ay ərzində 20% riski azaldıb. Bu göstəricilər, layihənin uğurunu və sosial təsirini göstərir.

Digər tərəfdən, texnoloji layihələr, məsələn, oyunların monitorinq texnologiyaları, 95% düzgünlük və 24 sewaktu ərzində reaksiya müddəti ilə fərqlənir. Bu göstəricilər, həmçinin, layihənin davamlı və true vaxtda işləməsini təmin edir.

Ən önəmlisi, bu göstəricilər, Azərbaycan cəmiyyətində məsuliyyətli qumarın təşviqində və sosial problemərin azaldılmasında mühüm función oynayır. Bu, həm dövlət, həm də özəl sektor üçün müsbət nümunədir və gələcək inkişaf üçün əsas istiqamətləri müəyyən edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycanda Wonder təşəbbüslərinin uğurlu olması üçün, davamlı monitorinq və qiymətləndirmə, qanunvericiliyə və etik standartlara tam riayət etmək və texnoloji innovasiyaları tətbiq etmək vacibdir. Bu yolla, həm oyunçuların hüquqları qorunur, həm də sosial məsuliyyət prinsipinə sadiqlik təmin edilir.